DUSZNICA
BOLESNA

Dusznica bolesna – zwana również dławicą piersiową lub chorobą niedokrwienną serca (chorobą wieńcowa) to zespół charakterystycznych objawów, występujących w momencie niedotlenienia serca – do serca dociera zbyt mała ilość krwi, w związku z czym jest ono słabo zaopatrywane w tlen.  Dusznicę bolesną diagnozowano już w starożytności, czego dowodzą zapiski z tamtego okresu (umieszczone na papirusie), jednak nie kojarzono jej wówczas z krążeniem, a raczej ze schorzeniami żołądka. Medyk grecki – Hipokrates po raz pierwszy opisał objawy dławicy piersiowej. Choroba uaktywnia się zwykle po 50 – tym roku życia.

Charakterystycznym objawem dla dławicy piersiowej jest ból w klatce piersiowej, który może promieniować w stronę pleców, barków, karku, ramion, łokci. Nie trwa długo, najczęściej utrzymuje się w granicach kilku minut. Ból może być spowodowany nadmiernym wysiłkiem fizycznym, stresem, napięciem psychicznym i emocjonalnym, także nagłą zmianą temperatury (z wyższej na niską), przejedzeniem. Aktywność fizyczna może potęgować ból, przyczynić się do wystąpienia duszności. Czasem chory odczuwa kołatanie serca, niepokój, ma mdłości, poci się i sprawia wrażenie wyczerpanego. W trakcie nasilenie się dolegliwości bólowych, najlepiej trochę odpocząć, usiąść lub położyć się, wywietrzyć pomieszczenie, zażyć lek (nitroglicerynę).

Symptomów dławicy piersiowej nie powinno się ignorować, lepiej skorzystać z porady lekarza, który zleci odpowiednie środki i doradzi, jak postępować w przypadku wystąpienia dolegliwości. Zignorowanie choroby może spowodować śmierć. Niejednokrotnie słyszy się o przypadkach nagłej śmierci z powodu niewydolności serca. Krążenie nagle zatrzymuje się, a brak czynności reanimacyjnych powoduje zgon.

Dusznicę bolesną rozpoznaje się między innymi na podstawie symptomów, ale więcej można dowiedzieć się np. z badania EKG (elektrokardiograficznego) w połączeniu z próbą wysiłkową (badanie akcji serca po wysiłku fizycznym), także po wykonaniu echokardiografii (widoczność serca w przekroju poprzecznym, z przekazem fal dźwiękowych) i scyntygrafii (metoda wykorzystująca środki farmakologiczne zawierające izotopy). Wymienione badania diagnostyczne należą do nieinwazyjnych. Metodą inwazyjną jest koronarografia, w trakcie której do naczyń wieńcowych wprowadza się środek radiologiczny (kontrast), a wszelkie zmiany uwidaczniają się na zdjęciu rentgenowskim.

Jedną z przyczyn dusznicy bolesnej jest miażdżyca – długotrwały proces chorobowy, w trakcie którego następuje uszkodzenie naczyń tętniczych. Wewnątrz tętnic osadza się tłuszcz i inne szkodliwe substancje (np. wapń) powodując ich stwardnienie. Wówczas przepływ krwi jest znacznie utrudniony. Zdarzyć się może również, że to inne – sąsiadujące narządy będą uciskały naczynia wieńcowe, ograniczając krążenie i prowokując objawy dławicy piersiowej. Są to stosunkowo rzadkie przypadki, podobnie jak schorzenia zastawek serca, infekcje tętnic. Wśród pozostałych przyczyn wymienia się: niedokrwistość (anemię), niskie lub zbyt wysokie ciśnienie krwi, nadczynność tarczycy, zapalenie naczyń wieńcowych, kiłę, sepsę, cukrzycę, otyłość, nieprawidłowości w budowie tętnic itp. Dusznica bolesna, jak widać, może być objawem towarzyszącym lub następstwem innych chorób. Duży wpływ na układ krążenia ma styl życia człowieka: dieta, aktywność fizyczna, stosowanie używek (papierosy, alkohol), stres itp. Są to przykładowe czynniki ryzyka, które mogą wywołać zespół symptomów charakterystycznych dla choroby niedokrwiennej serca.